ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ ETOIMO ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

 

ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ ETOIMO ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;  άρθρο του Τζουβελέκη Παναγιώτη

Το Σεπτέμβρη το κουδούνι χτυπάει και πάλι στα σχολεία. Χιλιάδες «πρωτάκια» κάνουν ήδη το ντεμπούτο τους στις σχολικές αίθουσες. Συχνά όμως παρατηρείται το φαινόμενο αρκετά παιδιά να είναι «ανώριμα» και να εμφανίζουν δυσκολίες προσαρμογής και ενσωμάτωσης, που μπορούν τις περισσότερες φορές να αναγνωρισθούν και να αντιμετωπισθούν από τους ειδικούς, μέσα από προγράμματα Πρώιμης Παρέμβασης.

Πρόληψη και αντιμετώπιση των μαθησιακών δυσκολιών

Η πρώιμη παρέμβαση είναι ένα σχήμα που έχει σκοπό τη διάγνωση, αποκατάσταση και πρόληψη όσο νωρίτερα γίνε­ται, προβλημάτων που παρουσιάζονται σε έναν ή περισσότε­ρους τομείς της ανάπτυξης: Γνωστικό, Γλωσσικό, Κινητικό, Κοινωνικοποίηση, Αυτοεξυπηρέτηση.

Ο στόχος είναι να αναπτύξει τις δεξιότητες του παιδιού στους τομείς πού υστερεί ώστε το παιδί να φτάσει το μέσο όρο των παιδιών της ηλικίας του πριν τη σχολική του ενσω­μάτωση.

Η αποκατάσταση των προβλημάτων είναι η αποτελεσμα­τικότερη όταν η παρέμβαση γίνεται σε πολύ μικρή ηλικία, γιατί δυσκολίες που δεν αντιμε­τωπίζονται έγκαιρα δημιουργούν ένα υπόβα­θρο και πολλές φορές καθιστά την ένταξη και την ομαλή πορεία του παιδιού στο σχο­λείο.

Μακροχρόνιες  έρευνες  έχουν  δείξει  ότι  η μειωμένη οπτική αντίληψη και ελλιπής κινη­τική λειτουργία αποτελούν ένδειξη και είναι πρώιμα σημάδια μαθησιακών δυσκολιών που εμφανίζονται στη σχολική ηλικία-κυρίως με την Α’ δημοτικού      -με διαταραχές στη γραφή και ανάγνωση (δυσλεξία, δυσγραφία, δυσορθογραφία). Myers and Hammil, 1976 και Robinson and Schwartz, 1973.

Στην Ελλάδα, έρευνα της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών που έγινε σε 591 παιδιά της Α’, Β’ και Δ’ τάξης δημοτικών σχολείων από διάφορες περιοχές της χώρας, δείχνει ότι τα προβλήματα οπτικοκινητικού συντονισμού είναι ιδιαίτερα υ­ψηλό φτάνοντας το 37% και αυξάνονται από την Α’ στη Δ’ Δημοτικού. Α Θωμαΐδου,            Π. Τζουβελέκης, Ε Σούμα, Μ. Σκουρολιάκου, Χ. Μπακούλα, 1995.

Από τα παρακάτω προκύπτει η ανάγκη πρόληψη και πρώ­ιμης παρέμβασης πριν τη φοίτηση του παιδιού στο σχολείο.

Ένα πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης περιλαμβάνει:

-Τη διάγνωση στην οποία με ειδικό τεστ και παιχνίδια αξιολογείται η αναπτυξιακή εικόνα του παιδιού στους 5 Βασι­κούς τομείς ανάπτυξης: Γνωστικό, Κινητικό, Κοινωνικοποίη­σης, Αυτοεξυπηρέτησης, σε σχέση με την πλειονότητα των παιδιών της ηλικίας του. Επίσης πληροφορίες συγκεντρώνο­νται από τους γονείς.

-Την παρέμβαση που γίνεται σε εβδομαδιαία συνήθως βάση κατά την οποία ο ειδικός θεραπευτής σε συνεργασία με τους γονείς παραθέτει εκπαιδευτικές δραστηριότητες για να επιτευχθεί ο σκοπός που έχει τεθεί. Ο στόχος επιλέγεται από έναν ή περισσότερους αναπτυξιακούς τομείς στους ο­ποίους το παιδί χρειάζεται παρέμβαση. Όταν ο στόχος επι­τευχθεί επιλέγεται ο επόμενος και επιδεικνύονται στο γονιό οι δραστηριότητες για την κατάκτηση του στο σπίτι. Εάν ο στόχος της προηγούμενης εβδομάδας δεν επιτευχθεί γί­νεται επανεκτίμηση και δίνονται νέες οδηγίες. Οδηγίες προς τους γονείς δίνονται και γραπτά και η πρόοδος του παιδιού γράφεται σε ειδικό πίνακα. Επανεκτίμηση της εξέλιξης του παιδιού καταγράφεται σε ειδικό πίνακα. Επανεκτίμηση της εξέλιξης του παιδιού γίνεται κάθε τρίμηνο και η χρονική διάρ­κεια του προγράμματος είναι από 3 μήνες έως 2 χρόνια.

Η πρώιμη παρέμβαση επειδή καλύπτει όλους τους τομείς των αναπτυξιακών δεξιοτήτων του παιδιού από 1 -6 ετών, χρη­σιμοποιείται και από γονείς παιδιών που δεν παρουσιάζουν αποκλίσεις, με σκοπό την καλύτερη ανάπτυξη τους και για προ­ληπτικό έλεγχο.

Αν και προγράμματα πρώιμης παρέμβασης είναι διαδε­δομένα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κυρίως μέσα από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, η διάδοση τους στην Ελλάδα είναι περιορισμένη, επειδή δεν έχει δοθεί η κατάλληλη ση­μασία στην πρόληψη και πρώιμη παρέμβαση στην προσχολι­κή ηλικία από τους ειδικούς, τις υπάρχουσες υπηρεσίες στο χώρο της παιδείας και υγείας και λόγω έλλειψης, μέχρι τώρα, συμμετοχής της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

 

25 ΣΗΜΕΙΑ

ΑΠΛΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ  ΠΑ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ

Είναι όμως όλα τα παιδιά «έτοιμα» για να φοιτήσουν στην πρώτη τάξη;

Οι Βασικές δεξιότητες που χρησιμοποιούν τα παιδιά στο σχολείο διαφέρουν αρκετά από αυτές που χρησιμο­ποιούν στο σπίτι ή σε άλλες κοινωνικές δραστηριότητες. Στο σχολείο τα παιδιά υποχρεούνται να είναι καθισμένα για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, να επεξεργάζο­νται νοητικά τον λόγο των δασκάλων, να διαβάζουν τα γραπτά κείμενα των βιβλίων και να γράφουν. Όσο πιο μεγάλη είναι η τάξη που πηγαίνει το παιδί, τόσες περισσό­τερες είναι οι απαιτήσεις. Τα παιδιά που έχουν προβλήμα­τα στο λόγο, στην κίνηση και στο γνωστικό τομέα της ανάπτυξης, δυσκολεύονται να αντεπεξέλθουν στις αυξημέ­νες ανάγκες του σχολείου. Αυτές οι δυσκολίες έχουν συ­χνά ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις στο παιδί. Έτσι, τα παιδιά αυτά που έχουν ανεπτυγμένες τις κινητικές, γνωστικές και γλωσσικές ικανότητες τους ανταποκρίνο­νται με επιτυχία στο σχολείο. Τα στάδια που ακολουθούν είναι ενδεικτικά για την σωστή ανάπτυξη των δεξιοτήτων του παιδιού που είναι έτοιμο για το σχολείο και αποτελούν ένα πολύ μικρό δείγμα των ικανοτήτων που πρέπει να έχει ένα παιδί κατά την είσοδο του στην πρώτη τάξη του δημο­τικού σχολείου.

Ένα παιδάκι 6 χρονών πρέπει λοιπόν μεταξύ των άλλων να:

  1. Κατεβαίνει και να ανεβαίνει σκάλες.

 

  1. Χτυπάει μπάλα στο έδαφος και την ξαναπιάνει.
  2. Πηδάει στο ένα πόδι τουλάχιστον πέντε επιτυχημένες φορές.
  3. Κόβει με ψαλίδι διάφορα σχήματα.
  4. Φτιάχνει παζλ με 15 κομμάτια.
  5. Στέκεται στο ένα πόδι χωρίς στήριξη για πέντε λεπτά.
  6. Κουνιέται μόνο του στην κούνια και γενικά παίζει άνετα με τα παιχνίδια της παιδικής χαράς.
  7. Γνωρίζει και ονομάζει τις σχέσεις του χώρου (πάνω, κάτω, μπροστά, πίσω, μέσα, έξω, δίπλα από]
  8. Διακρίνει δεξί / αριστερό.

10.Σχεδιάζει άνθρωπο με ευδιάκριτα μέρη και απλές εικόνες όπως σπίτι, δέντρο κλπ.

  1. Αναγνωρίζει και ονομάζει τα βασικά χρώματα και σχήματα:
  2. Μετράει τουλάχιστον μέχρι το δέκα

1  13. Διακρίνει ίδια και διαφορετικά αντικείμενα

  1. Συμμετέχει σε ομαδικό παιχνίδι
  2. Ντύνεται μόνο του με μικρή βοήθεια
  3. Καταλαβαίνει επαρκώς την έννοια του χρόνου σε λέξεις όπως «χτες», «το άλλο καλοκαίρι», «όταν φτάσεις στο σχολείο», κ.ά.
  4. Ανακαλεί γεγονότα σωστά.
  5. Διηγείται μεγάλες ιστορίες. Χρησιμοποιεί ολοκληρωμένες προτάσεις με επίθετα, επιρρήματα, · δευτερεύουσες και εξαρτημένες προτάσεις.
  6. Χρησιμοποιεί παθητική φωνή, μέλλοντα και αόριστο (π,χ. «θα πάμε σπίτι», «έφαγα τη σούπα μου»)
  7. Ρωτάει πολλές ερωτήσεις με «τι», «γιατί», «πως» και «πότε».
  8. Ρωτάει συχνά για τις λέξεις που δε ξέρει
  9. Ακολουθεί σύνθετες οδηγίες με τρεις ή περισσότερες εντολές (αχ. «πόρε το Βιβλίο, Βάλε το στυλό στη θήκη και μετά κλείσε τη πόρτα»)
  10. Μπορεί να πει πότε δύο λέξεις έχουν ομοιοκαταληξία. Κατανοεί ότι μια λέξη μπορεί να σημαίνει διαφορετικά πράγματα
  11. Δείχνει ενδιαφέρον και ρωτάει για γράμματα, αριθ­μούς και λέξεις.
  12. Προσπαθεί να γράψει το όνομά του
  13. Χρησιμοποιεί σωστή άρθρωση με ελάχιστα λάθη σε μεγάλες λέξεις.

Εάν πιστεύετε ότι το παιδί σας παρουσιάζει απόκλι­ση στα παραπάνω ή διαφέρει από άλλα παιδιά της ηλικίας του, συμβουλευτείτε τους ειδικούς για αυτό το λόγο, επιστήμονες.

Π. Τζουβελέκης είναι Εργοθεραπευτής S.I.T., Σύμβουλος Προγραμμάτων Πρώιμης Παρέμβασης, Διευθυντής του Κέντρου Ειδικών Θεραπειών « Πράξις – Λόγος».

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *